Innowacja pedagogiczna
” Samodzielność, odpowiedzialność , współpraca czyli spokojna, bezpieczna, radosna i twórcza edukacja
– realizacja koncepcji Planu Daltońskiego
w Publicznym Przedszkolu nr 1 im Marii Kownackiej w Rydułtowach”

Motto edukacji daltońskiej
,,Jeśli szanujemy dziecko i podążamy za jego możliwościami
to może ono zrobić więcej, niż od niego oczekujemy,
a wszystko co dziecko potrafi – nauczycielowi zrobić nie wolno.”
Helen Parkhurst

Innowacja realizowana jest zgodnie z:

  • Ustawą z dnia 14 grudnia 2016 r.   Prawo Oświatowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 59, 949 i 2203 oraz z 2018 r. poz. 650)

·         Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej  z dnia 14.02.2017 w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym, kształcenia ogólnego dla branżowej szkoły I stopnia, kształcenia ogólnego dla szkoły specjalnej przysposabiającej do pracy oraz kształcenia ogólnego dla szkoły policealnej

WSTĘP

W obecnych czasach cały świat edukacji poszukuje definicji umiejętności jakie powinien posiadać uczeń XXI wieku . W zależności od miejsca i szkoły są one różnie określane . Dzieci ,które osiągną pełnoletność w XXI wieku potrzebują innych umiejętności niż te uczące się w XX wieku. Koncepcja planu daltońskiego polega na metodzie indywidualnej pracy z dzieckiem , zrywa z tradycyjnym sztywnym klasowo- lekcyjnym systemem nauczania . Umożliwia dostosowanie tempa nauki do rzeczywistych możliwości dziecka, wdraża je do polegania na sobie, budzi inicjatywę i samodzielność , zarówno w działaniu jak i myśleniu. Wyrabia poczucie odpowiedzialności za wykonanie podjętego zadania , zmusza do poszukiwania najlepszych i najprostszych metod pracy. Zasady koncepcji daltońskiej: odpowiedzialność, samodzielność i współpraca składają się na spójną filozofię życia. Naszym celem jest wyposażenie dziecka w narzędzia pozwalające mu na dokonywanie wyborów i samostanowienia o sobie. Chcemy, by nasze dzieci nie tylko komunikowały się i uczyły relacji z drugim człowiekiem, ale także zależy nam, aby wyrosły na jak najbardziej samodzielnych i świadomych własnych potrzeb i preferencji ludzi.

Mamy nadzieję, że nasi wychowankowie poprzez realizację koncepcji planu daltońskiego poczują się silni i sprawni, nie będą bać się wyzwań i będą lepiej koncentrować się na zadaniach.

OPIS, ZAKRES I MIEJSCE INNOWACJI

Autor: mgrJanina Blokesz– dyrektor Publicznego Przedszkola Nr 1 im Marii Kownackiej ,
Realizator: Wszystkie nauczycielki Publicznego Przedszkola Nr 1 im Marii Kownackiej w Rydułtowach
Rodzaj innowacji: metodyczno – organizacyjna.
Zakres innowacji ze względu na zasięg: Obejmuje wszystkie dzieci uczęszczające do Publicznego Przedszkola Nr 1 im Marii Kownackiej w Rydułtowach
Warunki realizacji innowacji: W ramach zajęć.
Czas trwania: 15.03.2018 r.-31.08.2020. (etap edukacji przedszkolnej dziecka).
Koszty innowacji: Innowacja nie wymaga żadnych kosztów i źródeł finansowania. Wszystkie działania nauczycieli opierają się na proponowanych i wypracowanych przez realizatorów innowacji materiałach.

  1. MOTYWACJA WPROWADZENIA

Plan daltoński opiera się na metodzie indywidualnej pracy dzieci, dostosowuje tempo nauki do aktualnych możliwości dziecka. Wdraża do polegania na sobie, wyrabia poczucie odpowiedzialności za podjęte działanie. Według naczelnych celów edukacji daltońskiej dzieci kształcą się w kierunkach: WOLNOŚCI (w rozumieniu  swobody /odpowiedzialności), SAMODZIELNOŚCI I WSPÓŁPRACY.

 Dzieci które są przyzwyczajone do podejmowania aktywności, pracy w różnych zespołach i samodzielności lepiej poradzą sobie z wyzwaniami współczesności, a to stało się bodźcem do wdrożenia tej innowacji pedagogicznej w naszym przedszkolu. Praca zgodna z teorią Planu Daltona wymaga  od nauczyciela podejścia do każdego dziecka  zgodnie z  jego indywidualnymi potrzebami. Daje możliwość przygotowania dziecka do życia w społeczeństwie, które bardzo często jest inne od tego w jakim dorasta. Nauczyciel stymuluje dziecko do samodzielnego poznania świata przez świadome przygotowanie przestrzeni edukacyjnej. Dobrze zorganizowane otoczenie i jasno określone zasady wpływają na rozwój odpowiedzialności u dzieci które mogą same planować, sprawdzać i oceniać swoją pracę, a w rezultacie zauważają że efekt pracy zależy od nich samych. Wśród zadań przygotowanych przez nauczyciela są i takie które wymagają pracy zespołowej , lub w parach. Dzieci mają możliwość pomagania sobie w pracy i wspomagania się. Odpowiedzialność, samodzielność i współpraca to cechy które  chcemy wpoić dzieciom, aby takimi wskazówkami kierowały się w życiu.

2. OCZEKIWANIA ZWIĄZANE Z INNOWACJĄ

Cele ogólne innowacji:

Koncepcja edukacji daltońskiej oparte są na trzech założeniach:
⦁ nauka samodzielności,
⦁ nauka wolności,
⦁ nauka współpracy

Odpowiedzialność: Granice są potrzebne, ponieważ w szczególności małe dzieci potrzebują więcej treningu niż te starsze dlatego celem tego założenia jest nauczyć dzieci dobrze używać swobody i odpowiedzialności. Kiedy ćwiczenie staje się zbyt trudne dla konkretnego dziecka by mogłoby uporać się z nim sam, nauczyciel służy pomocą, jednakże nadmierne tłumaczenie powoduje utratę inicjatywy u malucha dlatego, by umożliwić organizację pracy dziecka przejrzystą, wizualizujemy proces. Poczucie odpowiedzialności będzie stymulowane wtedy, gdy dzieci będą mogły planować i ukończyć swoją pracę z pewną administracją (wizualizacja zadań).
Samodzielność: Dzieci z chęcią podejmują działania wymagające ich aktywności dlatego same muszą rozwiązywać problemy i same wykonywać zadania. Samodzielna praca bardzo dobrze działa na motywację, stanowi także ważny czynnik dydaktyczno – organizacyjny, ponieważ  podczas samodzielnej pracy dzieci mogą wykonywać wybrane zadania w swoim własnym tempie. Chęć brania odpowiedzialności za siebie i najbliższe otoczenie jest naturalną potrzebą dziecka ściśle związaną z wiekiem oraz poziomem rozwoju intelektualnego dziecka.
Współpraca: Dzieci mogą bawić się z najlepszym przyjacielem bądź przyjaciółką z grupy, ale muszą również nauczyć się bawić z innymi dziećmi bez wykluczania kogokolwiek. W związku z tym, w ramach współpracy dydaktycznej nauczyciel organizuje dwie formy współpracy: grupy współpracujące i grupy wzajemnej pomocy. W przypadku grup wzajemnej pomocy dzieci otrzymują zadanie do samodzielnego wykonania, przy czym każde dziecko w razie potrzeby może poprosić kolegę o wyjaśnienie, jeśli czegoś nie rozumie. Natomiast w grupach współpracujących, na poziomie edukacji przedszkolnej, dzieci otrzymują zadanie do wykonania w parach. Celem uczenia się przez współpracę jest aby dzieci nabierały umiejętności współpracy z każdym, a nie tylko z najbliższymi kolegami.

Cele szczegółowe:

Dzieci:

  • dostosowanie tempa pracy do rzeczywistych możliwości dzieci,
  • angażowanie dzieci do samodzielnego planowania,
  • rozwijanie umiejętności współpracy w grupie i zespole,
  • kształtowanie wiary we własne siły,
  • zwiększenie zakresu odpowiedzialności za siebie i innych,
  • kształtowanie odpowiedzialności za wykonanie podjętego zadania,
  • uświadamianie dziecku konieczności ponoszenia odpowiedzialności za swoje czyny.

Nauczyciele:

  • umożliwienie doskonalenia organizacji i metod pracy wychowawczo – dydaktycznej,
  • stwarzają sytuacje sprzyjających współpracy,
  • podejmowanie przez nauczycieli twórczej komunikacji,
  • pogłębienie współpracy z rodzicami dla szeroko pojętego dobra dziecka.

Rodzice:

  • włączanie rodziców do współpracy z nauczycielem i przedszkolem,
  • dostarczenie rodzicom informacji o rozwoju i postępach dzieci,
  • wspomaganie własnych dzieci „w drodze do bycia uczniem”.

Przewidywane efekty:

Dziecko:

  • jest zmotywowane do pracy,
  • czuje się odpowiedzialne za własne działania,
  • potrafi się uczyć,
  • ocenia proces nabywania wiedzy i umiejętności,
  • współpracuje z nauczycielem i rówieśnikami,
  • umiejętnie zarządza czasem,
  • staje się samodzielne, odpowiedzialne, umiejące współpracować z innymi,
  • staje się sumienne, obowiązkowe i twórcze.

Nauczyciel:

  • świadomie planuje i organizuje proces wychowawczo – dydaktyczny,
  • motywuje dzieci do rozwoju swoich umiejętności,
  • twórczo współpracuje z innymi nauczycielami,
  • doskonali swój warsztat pracy,
  • ma stały kontakt z rodzicami wychowanków.

Rodzic:

  • włącza się do współpracy z nauczycielami i przedszkolem,
  • wspomaga swoje dziecko w drodze do dorosłości,
  • zna założenia wychowania i kształcenia według Planu Koncepcji Daltońskiej.

3. SPOSÓB REALIZACJI

Proponowana innowacja jest propozycją oddziaływań edukacyjnych, dającą nieograniczoną przestrzeń dla nauczyciela do stwarzania sytuacji do nauk , a dla dzieci szerokie możliwości bezpośrednich doświadczeń . Celem nadrzędnym konsekwentnie i systematycznie prowadzonej edukacji daltońskiej jest osiągnięcie zmian w postawie dziecka , jego funkcjonowaniu w grupie społecznej oraz własnej aktywności. Przygotowanie dziecka do umiejętności dokonywania samodzielnych, odpowiedzialnych wyborów i współpracy z innymi .
” Samodzielność, odpowiedzialność , współpraca czyli spokojna, bezpieczna, radosna                       i twórcza edukacja – realizacja koncepcji Planu Daltońskiego
w Publicznym Przedszkolu nr 1 im Marii Kownackiej w Rydułtowach” opracowana została zgodnie z podstawą programową wychowania przedszkolnego.

OPIS DZIAŁAŃ

Proces dydaktyczno-wychowawczy w edukacji daltońskiej oparty jest na wizualizacji. Znajdujące się w sali kolorowe zdjęcia-obrazy, piktogramy, pozwalają dzieciom lepiej zrozumieć i zapamiętać zasady funkcjonowania w grupie. Dziecko nie potrzebuje pomocy podczas porządkowania sali, układania zabawek czy książek. Kolorowe ilustracje to swego rodzaju instrukcje, które doskonale ułatwiają dziecku samodzielnie wykonać zadanie.

Wizualizacja oparta jest na tablicach, na których przy pomocy kolorów lub piktogramów oznacza się między innymi: kolor dnia tygodnia, rozkład zajęć, harmonogram i przebieg wykonania poszczególnych zadań, organizację pracy zespołowej itd. Pozwala to dzieciom samodzielnie planować i monitorować efekty pracy. Możliwości związane z wykorzystania tablic wzrastają z wiekiem dziecka – im dziecko młodsze, tym wsparcie nauczyciela w sprawnym posługiwaniu się tablicą jest większe. Wizualizacja pozwala dzieciom lepiej zrozumieć i zapamiętać zasady obowiązujące w grupie.

          Wdrażanie systemu edukacji daltońskiej obejmuje wszystkie grupy począwszy od 3-latków kończąc na 6-latkach. W grupach młodszych występują tylko niektóre z jej elementów zgodnie z ogólnymi predyspozycjami dzieci.
W grupie dzieci 6-letnich występują wszystkie dostępne, wynikające z założenia planu daltońskiego, elementy wizualizacji.

          Pierwszym krokiem do wdrożenia planu daltońskiego jest wprowadzenie kolorów dnia – takich samych we wszystkich grupach wiekowych.

          Dzięki temu, że każdy dzień oznaczony jest kolorem, przedszkolaki mogą zdobywać umiejętność rozróżniania dni tygodnia, zanim jeszcze nauczą się rozpoznawać i odczytywać nazwy tych dni. Ściśle powiązane z tablicami- dniami tygodnia są kalendarze pogody.

 Zaznaczając każdego dnia aktualną pogodę dzieci poszerzają swoją wiedzę z zakresu edukacji przyrodniczej, ucząc się jednocześnie odczytywania informacji zapisanych za pomocą symboli.

Dzięki tej koncepcji już najmłodszym dzieciom można dawać poczucie odpowiedzialności, które będą w stanie unieść, przydzielając im zadania porządkowe. Skutkiem tego działania jest zwiększenie zaangażowania dzieci w otaczające je środowisko. W naszej placówce dzieci od zawsze pełniły różnego rodzaju dyżury, które teraz powiązałyśmy z planem daltońskim. Pojawiła się wiec osoba pełniąca funkcje menadżera grupy czyli prawa ręka nauczyciela. Pozostałe dyżury zostały zachowane.

Kolejnym elementem koncepcji daltońskiej są listy obecności dzieci.
Po przyjściu do przedszkola dzieci oznaczają swoją obecność na specjalnej tablicy.

Uczą się w ten sposób obowiązkowości i systematyczności. W młodszych grupach dzieci zaznaczają obecność pod swoim zdjęciem, w starszych potrafią odnaleźć zapis swojego imienia i nazwiska. Ta czynność daje możliwość mimowolnego poznawania liter, identyfikacji oraz współodpowiedzialności za innych kolegów z grupy.

W planowaniu dnia pomocne są plansze „Mój dzień w przedszkolu”, na których dzieci wraz z nauczycielem ustalają rytm dnia. W grupach młodszych mają one postać kolorowych ilustracji, a w grupach starszych postać obrazkowo-wyrazową. To sprzyja poznawaniu stałego następstwa wydarzeń i nawet najmłodszym dzieciom pozwala orientować się w czasie.

Dzięki tej tablicy dziecko w każdej chwili może sprawdzić co będzie działo się za chwile. Łatwiej również rozmawiać o tym co już się wydarzyło, a co dopiero się wydarzy. Ten rodzaj wizualizacji budzi w dziecku poczucie odpowiedzialności za poszczególne elementy i zdarzenia w trakcie pobytu w przedszkolu. Poprzez nabywanie znajomości kolejnych kluczowych momentów dnia, redukuje się niepewność w nowym dla dziecku otoczeniu i sprawia, że dzieci czują się bezpiecznie wiedząc co po czym następuje.

          Ważnym elementem występującym w sali są zegary daltońskie, które są wykorzystywane przy różnych okazjach (zabawa, sprzątanie, posiłek). Dzieci obserwując wskazówkę same widzą upływający czas i wiedzą, że pora kończyć dany rodzaj aktywności. Pomaga to w sprawnej organizacji i samodzielnym gospodarowaniu wyznaczonym czasem.

          Następnym elementem pozwalającym wdrożyć dzieci do samodzielności, odpowiedzialności i współpracy są zadania tygodniowe. W poniedziałek dzieci otrzymują zadania przygotowane w oparciu o realizowaną aktualnie tematykę. Na wykonanie zadań dziecko ma cały tydzień. Może je realizować w wolnym, wybranym przez siebie czasie (po zajęciach i zabawach realizowanych z całą grupą). Po zakończeniu zadania dziecko pokazuje efekt nauczycielce i zaznacza na tablicy zrealizowanie swojego zadania magnesem zgodnym z aktualnym kolorem dnia.

          W opisywanej przez nas koncepcji funkcjonują również sygnalizatory organizujące czas i rodzaj pracy przedszkolnej. Kolor czerwony – oznacza samodzielną pracę nad zadaniem. Kolor żółty – to praca w parach, korzystanie ze wzajemnej pomocy. Kolor zielony – korzystanie z pomocy nauczyciela

 Wzajemna współpraca pomiędzy dziećmi jest ważnym elementem edukacji daltońskiej. Staramy się aby w każdym tygodniu były zadania do wykonania w parach  lub większych zespołach. Pary zmieniające się na zasadzie „każdy z każdym” współpracują ze sobą w ciągu tygodnia w różnych sytuacjach, nie tylko zadaniowych.

 W naszym przedszkolu obchodzimy urodziny dzieci. Śpiewamy tradycyjne sto lat, składamy życzenia, przygotowujemy niespodziankę urodzinową od rówieśników i pań, częstujemy się słodkościami. Zwyczaj ten przełożyłyśmy na edukacje daltońską przygotowując kalendarze  urodzin dzieci. Wizualizują one pory roku oraz poszczególne miesiące. Tym sposobem dzieci mają możliwość same kontrolować kto obchodzi urodziny w najbliższym czasie. Przedszkolaki w ten sposób utrwalają nazwy pór roku oraz miesiące przypadające na nie.

Dzieci lubią wiedzieć co będą robić za chwilę, kiedy będzie dzień wolny, jak długo do wakacji. W celu stworzenia bezpiecznego i przewidywalnego środowiska opracowano wizualizację plany pracy na cały rok szkolny zakończony wakacjami. Raz w tygodniu nauczyciel z dziećmi zaznacza upływ roku szkolnego na planszy.

PLANSZA –DROGA DO WAKACJI

 SPODZIEWANE EFEKTY:

 Zakłada się, że dzieci objęte co najmniej dwuletnim oddziaływaniem wg pedagogiki planu daltońskiego osiągają samodzielność, są odpowiedzialne i świadome swoich kompetencji, potrafią współpracować z każdym dzieckiem, potrafią dokonywać samodzielnie wyborów, planować swoje działania i realizować je systematycznie.
Plan daltoński doskonale przygotowuje dzieci do samodzielnej pracy w szkole i powoduje, iż dzieci nawzajem motywują się do indywidualnej pracy, a przy tym nabywają kolejnych umiejętności nie tylko poznawczych, ale także uczą się współpracy ze sobą pomagając sobie wzajemnie.

4. EWALUACJA

  1. Comiesięczna ewaluacja efektów wdrażanej innowacji.
  2. Spotkania zespołu nauczycielskiego w ramach WDN.
  3. Przygotowanie przez nauczycieli , portfolio dokumentującego wdrażanie innowacji w przedszkolu.
  4. Uzyskanie certyfikatu placówki daltońskiej.
  5. Przygotowanie i przedstawienie przez koordynatora na posiedzeniu rady pedagogicznej w czerwcu 2020 r., sprawozdania z efektów wdrażania innowacji .
  6. Ankieta skierowana do rodziców.

5. BIBLIOGRAFIA

  1. Helen Perkhurst „Wykształcenie według planu daltońskiego”.
  2. Roel Rohner, Hans Wenke „Pedagogika planu daltońskiego”
  3. Roel Rohner „Pedagogika daltońska wzorowym narzędziem dla współczesnej edukacji” – bliżej przedszkola XI.2011
  4. Joanna Kurek, Katarzyna Dryjas „Pedagogika daltońska w polskich przedszkolach”. Wychowanie w przedszkolu nr 5/2011

—————————————————————————————-

INNOWACJA PEDAGOGICZNA Z ZAKRESU EDUKACJI ZDROWOTNEJ, BEZPIECZEŃSTWA I OCHRONY ŚRODOWISKA

 „EKOLOGIA I ZDROWIE PLASTUŚ CI TO POWIE”

1. WSTĘP

Dzieciństwo jest tym okresem w życiu człowieka, w którym kształtują się jego postawy wpływające aktualne i przyszłe zachowania dotyczące między innymi zdrowia                                       i kształtowania świadomości ekologicznej. Jest ważnym etapem w kształtowaniu prozdrowotnych wyborów dziecka oraz jego stosunku do środowiska, wobec którego będzie w przyszłości podejmować decyzje.

Edukacja zdrowotna jest fundamentalnym prawem  dziecka. Jednym ze sposobów umożliwiających dzieciom korzystanie z przysługujących im praw jest tworzenie warunków do rozwijania umiejętności i nawyków, które pomogą skutecznie wykorzystać wiedzę o tym, co jest korzystne lub szkodliwe dla zdrowia. Należy więc stworzyć dzieciom sposobność do ukształtowania postaw, które mają i będą miały znaczenie dla ich obecnego i przyszłego życia.

W dobie szybkiego postępu cywilizacyjnego oraz gwałtownych zmian klimatycznych coraz większe znaczenie mają działania człowieka na rzecz ochrony przyrody. Edukacja proekologiczna od najmłodszych lat jest podstawą i warunkiem do racjonalnego postępowania w duchu szacunku do przyrody i jej ochrony. To dzieci za kilka i kilkanaście lat będą podejmować decyzje, których konsekwencje będą oddziaływać na środowisko i staną się modelem dla własnych dzieci w procesie socjalizacji.

2. POJĘCIE EDUKACJI ZDROWIA  ORAZ EDUKACJI EKOLOGICZNEJ W PRZEDSZKOLU

Edukacja zdrowotna jest nieodłącznym elementem promocji zdrowia,. Ważnym  stało się promowanie i kształtowanie zdrowego stylu życia już od najmłodszych lat, stylu, który by wyznaczał konkretne zachowania, nawyki i przyzwyczajenia „prozdrowotne” w dorosłym życiu dzisiejszego dziecka.

Promocja zdrowia jest ideą ogólnoświatową, obejmującą działania ochraniające, wzmacniające i pomnażające zdrowie.

W edukacji przedszkolnej ważne jest, aby wraz z dostarczaniem wiedzy o zdrowiu                                i sposobach jego ochrony, poznać zasady zachowania bezpieczeństwa, dostarczać dzieciom argumentów, które będą świadczyć o korzyściach płynących z dbania o własne zdrowie                       i pomnażanie jego kapitału.

Przedszkole, które promuje zdrowie, to takie w którym dba się o zachowanie bezpieczeństwa dominuje troska o zdrowie, dobre samopoczucie fizyczne, psychiczne i społeczne dzieci, nauczycieli i innych pracowników przedszkola.

W kształtowaniu u dzieci bezpiecznych zachowań sprzyjających zdrowiu oprócz edukacji zdrowotnej, bardzo ważną rolę odgrywa środowisko przedszkolne wspierające edukację zdrowotną, nauczyciel jako wzorzec zachowania oraz specjaliści w zakresie „szeroko rozumianego zdrowia” zapraszani do przedszkola.

Kształtowanie świadomości środowiskowej powinno rozpoczynać się jak najwcześniej, ponieważ tylko wtedy edukacja ekologiczna będzie efektywna i przyniesie oczekiwane rezultaty w postaci właściwych postaw wobec środowiska przyrodniczego.

Dzięki edukacji ekologicznej dzieci zdobywają niezbędną wiedzę, która stanowi podstawę ich działania, poznaje środowisko społeczno – przyrodnicze takie, jakie naprawdę jest, ze wszystkimi elementami pozytywnymi i negatywnymi, umacniają poczucie odpowiedzialności za przyrodę i stają się partnerami dorosłych w walce o ochronę przyrody.

Niezwykle istotne jest uzmysłowienie związków przyczynowo – skutkowych wszelkich procesów przyrodniczych, również zależności między stanem środowiska a samopoczuciem                 i zdrowiem człowieka, stąd w proponowanej innowacji połączenie edukacji zdrowotnej                      z edukacją ekologiczną.

Istotnym warunkiem prawidłowego przebiegu edukacji zdrowotnej i proekologicznej dzieci             w wieku przedszkolnym jest współpraca nauczycieli i rodziców. Jeżeli to, czego uczy się dziecko w przedszkolu, nie będzie wspierane przez rodziców w domu rodzinnym, to edukacja nie będzie przebiegać właściwie i harmonijnie. Rodzice powinni się włączać do działań prowadzonych w przedszkolu, to dzięki ich kontaktowi emocjonalnemu z dziećmi, poprzez podejmowanie wspólnych działań będą utrwalane właściwe postawy prozdrowotne                              i proekologiczne. Do zadań przedszkola powinno należeć zachęcanie rodziców, którzy posiadają odpowiednią wiedzę i umiejętności, do włączania się w prowadzenie wybranych zajęć w przedszkolu oraz informować o tematach, problemach jakie będą realizowane                         w najbliższym czasie.

3. CELE EDUKACYJNE PROGRAMU INNOWACYJNEGO

Zdrowie fizyczne i psychiczne dziecka ma ogromny wpływ na powodzenie jego dalszego rozwoju. Na bazie analizy programu wychowania przedszkolnego oraz potrzeb i  możliwości dzieci, wyodrębniono następujące cele z zakresu: czynności samoobsługowych nawyków higienicznych i kulturalnych, wychowania zdrowotnego i kształtowania sprawności fizycznej, wdrażania dzieci do dbałości o bezpieczeństwo własne oraz innych, pomaganie dzieciom                    w rozumieniu zjawisk atmosferycznych i unikaniu zagrożeń, wychowanie dla poszanowania roślin i zwierząt poszerzonych o elementy wychowania proekologicznego:

Cele bezpośrednie odnoszące się do dziecka:

1. Dziecko ma posiąść umiejętność samodzielnego dokonywania wyboru zachowań dla zdrowia  poprzez:

– ukazanie dziecku wartości zdrowia jako potencjału, którym dysponuje;

– zapoznanie z zasadami zdrowego żywienia

– zapoznanie dziecka ze sposobami zachowania,  umacniania i poprawy zdrowia;

– przekazanie i utrwalenie zasad zdrowego stylu życia

– rozwijanie zdolności do samokontroli, samoobserwacji i samopielęgnacji zdrowia

– wyrabianie postawy odpowiedzialności za swoje zdrowie wraz z umiejętnością przewidywania skutków własnych zachowań dla swojego zdrowia;

2. Dziecko ma posiąść właściwe nawyki dotyczące ochrony środowiska naturalnego poprzez:

– kształtowanie twórczych i proekologicznych postaw  i czynna ochrona przyrody;

-wyrabianie nawyku segregowania odpadów, oszczędnego korzystania z zasobów Ziemi, konieczności recyklingu.                                                                                                                                                                         – poznanie podstawowych zasad ochrony środowiska naturalnego i podejmowanie działań                   w kierunku jego ochrony.                                                                                                                                                                   – kształtowanie umiejętności dostrzegania piękna i bogactwa przyrody, zachęcanie do bezpośredniego obcowania z nią;                                                                                                                                                          – pogłębianie wiadomości na temat zwierząt i roślin żyjących na ziemi

4. STRUKTURA PROGRAMU INNOWACYJNEGO

Program jest przeznaczony dla dzieci w wieku przedszkolnym, nie ma podziału na grupy wiekowe. Nauczyciel sam decyduje o doborze treści i stopniu opanowania umiejętności. Treści programu zostały ujęte w bloki tematyczne, dla każdego bloku zostały wytyczone umiejętności, które dzieci powinny opanować.

 I. Wdrażanie dzieci do przestrzegania zasad bezpieczeństwa.

 II. Kształtowanie nawyków higieniczno-kulturalnych.

 III. Dbanie o zdrowie swoje i innych.

 IV. Kształtowanie właściwego stosunku do osób starszych i chorych.

 V. Rozwijanie ogólnej sprawności ruchowej.

 VI. Kształtowanie właściwych nawyków dotyczących ochrony środowiska naturalnego.

I. Wdrażanie dzieci do przestrzegania zasad bezpieczeństwa.

1. BEZPIECZNE PORUSZANIE SIĘ NA TERENIE PRZEDSZKOLA.

Dziecko:

Zna rozkład pomieszczeń w przedszkolu;

Potrafi bezpiecznie poruszać się na terenie budynku przedszkola;

Zna zasady bezpiecznego oddalania się z miejsca zabaw czy zajęć;

Przestrzega zakazu wychodzenia z przedszkola z osobą nieznaną;

Nie zagraża innym uczestnikom zabawy;

2. BEZPIECZNE KORZYSTANIE Z ZABAWEK I SPRZĘTU W CZASIE POBYTU W PRZEDSZKOLU.

– kodeks grupy

Dziecko:

Zna i przestrzega kodeks grupy

Potrafi korzystać z zabawek i sprzętu ogrodowego zgodnie z ustalonymi regułami bezpieczeństwa;

Rozumie potrzebę zgłaszania nauczycielce uszkodzeń różnych przedmiotów, które mogą zagrażać bezpieczeństwu;

Bezpiecznie posługuje się narzędziami i przyborami;

3. POZNAWANIE I PRZESTRZEGANIE PODSTAWOWYCH ZASAD PORUSZANIA SIĘ PO DROGACH.

Dziecko:

Potrafi prawidłowo przechodzić przez jezdnię:

-spacer na przejście dla pieszych

-spacer na skrzyżowanie świetlne

Rozumie konieczność przestrzegania zasad ruchu drogowego:

-spotkanie z policjantem

-wycieczka na Komisariat Policji

Rozpoznaje wybrane znaki drogowe;

Wie, że nie wolno przebiegać przez jezdnię, wybiegać spoza innych pojazdów;

rozumie, że zabawy w pobliżu tras komunikacyjnych są niebezpieczne;

4. UMIEJĘTNOŚĆ RADZENIA SOBIE W SYTUACJACH ZAGRAŻAJĄCYCH WŁASNEMU BEZPIECZEŃSTWU

– spotkanie z trenerem psów

Dziecko:

Dostrzega niebezpieczeństwo zrywania i próbowania nieznanych owoców i grzybów;

Rozpoznaje najczęściej spotykane grzyby;

Rozumie, że sam nie może zażywać lekarstw;

Rozumie niebezpieczeństwo wynikające z zabawy zapałkami;

Rozumie zakaz zbliżania się do nieznanych zwierząt;

Wie jak reagować w przypadku gdy pies zaatakuje

Rozumie potrzebę zachowania ostrożności w kontaktach z osobami nieznajomymi;

Przestrzega zakazu ślizgania się na naturalnych zbiornikach wody;

Przestrzega zakazu zjeżdżania na sankach i nartach w niedozwolonych miejscach;

Respektuje zakaz kąpania się w miejscach niedozwolonych i bez opieki dorosłych;

Rozumie ,że obsługiwać niektóre urządzenia techniczne (telewizor, radio) może w obecności dorosłych;

Respektuje zakaz manipulowania przy kuchence gazowej i prądzie;

Zna swoje imię , nazwisko , adres zamieszkania , telefon;

II. Kształtowanie nawyków higieniczno-kulturalnych.

1. WPAJANIE DZIECIOM DBANIA O CZYSTOŚĆ.

-obserwacja i pokaz prawidłowego mycia rąk;

-obserwacja i pokaz prawidłowego mycia zębów;

-opowiadania , wiersze , inscenizacje, piosenki zachęcające do dbałości

o czystość;

-spotkania z pielęgniarką , lekarzem , stomatologiem.

Dziecko:

Potrafi dbać o własną higienę;

Potrafi samodzielnie korzystać z toalety;

Rozumie i przestrzega zasady nie korzystania z cudzych przedmiotów osobistego użytku;

Potrafi prawidłowo myć zęby;

Rozumie konieczność zmiany bielizny;

Kontroluje czystość własnej odzieży i obuwia.

2. OPANOWANIE UMIEJĘTNOŚCI KULTURALNEGO SPOŻYWANIA POSIŁKÓW, STOSOWANIE SIĘ DO ZASAD ZDROWEGOZYWIENIA.

spotkanie z dietetykiem

– zapoznanie z piramidą żywieniowa

– korzystanie z dozowników wody

– święto marchewki

– konkurs: kolorowe kanapki

Dziecko:

Prawidłowo posługuje się łyżką , widelcem;

Potrafi korzystać z dozownika wody;

Opanowało umiejętność odstawiania pustego talerza i kubka;

Potrafi prawidłowo nakryć do stołu;

Rozumie konieczność racjonalnego odżywiania się;

Rozumie ograniczenia zjadania słodyczy

Potrafi kulturalnie zachować się podczas posiłku;

Potrafi nakładać sobie potrawy w właściwej ilości;

Rozumie potrzebę mycia owoców przed jedzeniem;

Rozumie potrzebę jedzenia owoców, warzyw, picia wody, mleka i jego przetworów

3. OPANOWANIE UMIEJĘTNOŚCI ZWIĄZANYCH Z SAMODZIELNĄ ZMIANĄ ODZIEŻY.

Dziecko:

Potrafi samodzielnie zdjąć i założyć obuwie;

Potrafi samodzielnie poskładać ubrania;

Potrafi samodzielnie założyć kurtkę , czapkę , szal , rękawiczki;

Potrafi zwrócić się o pomoc przy trudnościach związanych z samodzielnym ubieraniem się.

III. Dbanie o zdrowie swoje i innych.

1. STOSOWANIE PROFILAKTYKI ZDROWOTNEJ.

spotkania z pielęgniarką, lekarzem , stomatologiem, logopedą;

-udział w imprezach promujących zdrowy styl życia

Dziecko:

Rozumie potrzebę wizyt kontrolnych u lekarza pediatry;

Rozumie potrzebę stałego kontrolowania i leczenia zębów;

Właściwie zachowuje się podczas badań lekarskich i zabiegów medycznych;

Rozumie potrzebę ćwiczeń logopedycznych

Rozumie potrzebę wietrzenia pomieszczeń;

Rozumie konieczność częstego przebywania na świeżym powietrzu;

Rozumie codzienne wychodzenie na spacery niezależnie od pogody

Zna sposoby chronienia się przed zimnem;

Rozumie potrzebę chronienia się przed nadmiernym nasłonecznieniem;

Unika nadmiernego hałasu;

Unika długotrwałego oglądania telewizji i pracy przy komputerze;

Ma nawyk przyjmowania prawidłowej postawy ciała w czasie zajęć w ciągu całego dnia;

Ma poczucie współodpowiedzialności za własne zdrowie;

Zna szkodliwe działanie dymu papierosowego;

Zna skutki palenia papierosów;

Jest wrażliwe na miejsca w których może być narażony na dym papierosowy.

2. DBANIE O WŁASNE ZMYSŁY I HIGIENĘ UKŁADU NERWOWEGO.

Dziecko:

Potrafi opanować gwałtowne reakcje emocjonalne;

Potrafi wyrazić swoje stany emocjonalne w różnych formach werbalnych i niewerbalnych;

Potrafi posługiwać się umiarkowanym głosem;

Przestrzega zakazu wkładania do nosa, oka, uszu, gardła, ciał obcych;

Potrafi wyciszyć się podczas poobiedniego odpoczynku.

IV. Kształtowanie właściwego stosunku do osób starszych i chorych.

Dziecko:

– szkolenie reagowania w sytuacjach kryzysowych, udzielania I pomocy

Dziecko:

Wie jak zareagować w sytuacji kryzysowej

Zna nr telefonów alarmowych

Okazuje szacunek osobom starszym, chorym;

Rozumie potrzebę pomagania starszym, chorym, kalekim;

Akceptuje inność dzieci kalekich;

Potrafi dostrzec potrzeby innych ludzi.

V. Rozwijanie ogólnej sprawności ruchowej dzieci.

1. UDZIAŁ W ZABAWACH SPONTANICZNYCH, NAŚLADOWCZYCH, RYTMICZNYCH, ZADANIOWYCH.

Dziecko:

Odczuwa potrzebę uczestniczenia w zabawach ruchowych;

Odczuwa radość z podejmowanego wysiłku ruchowego;

Wyraża emocje ruchem, gestem;

Potrafi prawidłowo odtworzyć ruch w zabawach naśladowczych;

Potrafi odczytać sygnały wysyłane przez uczestników zabawy.

2. UDZIAŁ W ZABAWACH TWÓRCZYCH I ĆWICZENIACH GIMNASTYCZNYCH PORANNYCH.

Dziecko:

Ma nawyk przyjmowania prawidłowej postawy na zajęciach ruchowych;

Potrafi w ćwiczeniach wykorzystać różne przybory;

Opanował podstawowe formy ruchu (chód, bieg, rzut, czworakowanie, skok );

Uczestniczy w ćwiczeniach prowadzących do poznania własnego ciała;

Nawiązuje współpracę z partnerem i grupą;

Potrafi powiązać ruch z muzyką;

Wyrabia swobodę i płynność ruchu;

Poznaje swoją sprawność i możliwości ruchowe.

VI. Kształtowanie właściwych nawyków dotyczących ochrony środowiska naturalnego.

1. ZDOBYCIE WIADOMOSCI NA TEMAT PRZYRODY.

– założenie ścieżki ekologicznej

– wycieczka do Arboretum Bramy Morawskiej

– wyjazd na Zielone Przedszkole- kontynuacja

– założenie stacji meteorologicznej

Dziecko:

Posiada umiejętność obserwowania i eksperymentowania;

Jest świadome różnorodności i współzależności występujących w przyrodzie;

Zna różne środowiska przyrodnicze;

Zna niektóre właściwości: piasku, wody, lodu, śniegu, gliny;

Dostrzega zmiany zachodzące w przyrodzie w zależności od pory roku;

Zna  zjawiska atmosferyczne charakterystyczne dla poszczególnych pór roku;

Zna cykl obiegu wody w przyrodzie i jego znaczenie;

Potrafi nazwać niektóre zjawiska atmosferyczne (deszcz, wiatr, śnieg, mróz);

Rozumie znaczenie roślin w życiu ludzi i zwierząt;

Rozumie znaczenie zwierząt w życiu człowieka;

2. KSZTAŁTOWANIE WŁAŚCIWEJ POSTAWY WOBEC ŚRODOWISKA PRZYRODNICZEGO.

– założenie kompostownika

– założenie budek lęgowych

– założenie ptasiej stołówki

– sadzenie drzew

– spotkanie z leśnikiem

Dziecko:

Rozumie rolę czystego powietrza, ziemi i wody w życiu człowieka;

Wie o szkodliwej dla przyrody działalności człowieka;

Wie, w jaki sposób nie należy zachowywać się w stosunku do zwierząt i roślin;

Zna przykłady zwierząt i roślin chronionych;

Rozumie potrzebę dokarmiania zwierząt w okresie zimy;

Rozumie konieczność ochrony środowiska naturalnego;

Czynnie uczestniczy w obchodach „Dni Ziemi” i „Sprzątamy Świat”.

ROZBUDZANIE ZAINTERESOWAŃ EKOLOGICZNYCH.

– kodeks ekologa

– założenie pojemników do zbierania deszczówki

– ekologiczna Marzanna z surowców wtórnych

– konkurs ekologiczny

– rajd ekologiczny z Plastusiem

Dziecko:

Rozumie konieczność ochrony środowiska naturalnego;

Bierze udział w zbiórce puszek, makulatury oraz baterii ;

Poznaje znaczenie słowa recykling;

Dba o czystość najbliższego otoczenia – segreguje śmieci do odpowiednich pojemników;

Bierze udział w zajęciach plastycznych –  drugie życie śmieci, wykorzystuje surowce wtórne;

Bierze udział w quizie o tematyce ekologicznej;

Wie że woda jest niezbędnym czynnikiem dla życia istot żywych na Ziemi;

Poznaje sposoby oczyszczania wody- filtry;

 Zna przyczyny zanieczyszczenia wody: wylewanie ścieków, wrzucanie śmieci;

Rozumie potrzebę oszczędzania wody w łazience i toalecie ;

Zna znaczenie zbierania deszczówki do pojemnika w celu podlewania roślin w ogrodzie;

Wie jak zmniejszać poziom zanieczyszczenia powietrza i natężenia hałasu w mieście;

Poznaje alternatywne środki transportu, wie jak bezpiecznie poruszać się rowerem;

5. METODY I FORMY

Dobór metod i form jest uzależniony od wieku dzieci, treści, celów i zadań, jakie stawia się                            w procesie wychowania i nauczania, organizacji i środków, których zamierza użyć nauczyciel. Wielorakość celów powoduje, że w procesie kształcenia stosuje się różne metody. W dydaktyce ogólnej przedstawione są różne metody pracy z dziećmi. Ze względu na pojawianie się ciągle nowych metod i specyfikę edukacji zdrowotnej i ekologicznej, propozycja przedstawionych metod w programie innowacyjnym nie jest ujednolicona, jednakże oparta na koncepcji wielostronnego kształcenia Wincentego Okonia.

W programie innowacyjnym będą stosowane metody:

– Organizacji środowiska (poprawnego i wzorcowego) – to przede wszystkim dbałość                         o estetykę i funkcjonalność otoczenia;

– Przekazu wiedzy – dotyczy sposobów informowania, wyjaśniania, instruktażu, w której nauczycielka oddziałuje na świadomość dziecka;

– Pobudzania zachowań sprzyjających zdrowiu – stawia zadania przed dziećmi ale jednocześnie inspiruje je do podejmowania samodzielnych prób dbania o własne zdrowie;

– Utrwalania pożądanych zachowań i przyzwyczajeń zdrowotnych – polega na powtarzaniu pewnych czynności i zachowań w określonych sytuacjach edukacyjnych jak i na wykorzystaniu sytuacji sprowokowanych spontanicznie przez dzieci;

–  Aktywizujące – w trakcie różnorodnych zabaw z dziećmi tworzą specyficzne sytuacje, mogą wykorzystać w naturalny sposób dziecięcą twórczą ekspresję;

–  Praktyczne – polegają na zmienianiu rzeczywistości i samego siebie poprzez sprawdzenie wiadomości w praktyce.

Wszystkie te metody znajdą zastosowanie w takich formach pracy jak:

· Różnego rodzaju zabawy;

· Spacery, wycieczki;

· Czynności samoobsługowe dzieci;

· Doświadczeniu dziecka;

· Obserwacji i pokazie;

· Przekazie słownym;

· Przykładzie osobistym;

· Spontanicznej, swobodnej aktywności własnej dziecka;

· Grach dydaktycznych.

6. SPOSOBY EWALUACJI

W czasie realizacji treści i zadań wychowania zdrowotnego z elementami wychowania proekologicznego, zaplanowano sprawdzenie stopnia osiągania założonych celów.

Służyć temu będą:

– konkursy ewaluacyjne

– ankieta – rozmowa indywidualna z dzieckiem

– arkusz do analizy osiągnięć dzieci

– ankieta dla nauczycieli

– Ankieta przeprowadzona wśród rodziców, służąca wyjaśnieniu celowości wprowadzania w/w  programu innowacyjnego.

– artykuły do publikacji

– coroczne  sprawozdanie z realizacji  innowacji

7. PODSUMOWANIE

Zasadniczym celem tej innowacji jest budzenie świadomości prozdrowotnej                                               i proekologicznej. Treści zawarte w programie innowacyjnym dotyczą wiedzy, umiejętności                   i kształtowaniu postaw prozdrowotnych i proekologicznych. Właściwa ich realizacja                          w przyszłości powinna umożliwić wytworzenie się określonych kompetencji u dzieci, ułatwiających im funkcjonowanie w życiu, dbałość o własne zdrowie i jego rozwój, uczestnictwo w różnych formach aktywności ruchowej.

Kształtowanie właściwych postaw wobec przyrody sprawi, że dzieci będą ją traktować                            z szacunkiem i podziwem.

W doborze materiału edukacyjnego nauczyciel będzie się koncentrował na profilaktyce prozdrowotnej i proekologicznej, na utrwalaniu prawidłowych przyzwyczajeń oraz wyrabianiu nawyków higieniczno – kulturalnych związanych z czystością i higieną życia codziennego, a także na postrzeganiu zasad bezpieczeństwa własnego i innych.

Program innowacyjny będzie realizowany od  1września 2014 do 31 sierpnia 2017 roku

9. BIBLIOGRAFIA

1.Podstawa programowa wychowania przedszkolnego

2. Demel M., O wychowaniu zdrowotnym, Warszawa 1968

3. Dudkiewicz K., Kamińska K., Edukacja zdrowotna. Program przeznaczony dla przedszkoli, Warszawa 2001

4. Frątczakowie E. J., Edukacja zdrowotna dzieci przedszkolnych, Bydgoszcz 1996

5. Frątczakowie E. J., Ochrona i kształtowanie środowiska w edukacji dzieci przedszkolnych, Warszawa 1987

6. Jaworska R., Poradnik wychowania zdrowotnego dzieci w wieku 3-6 lat, Płock 1995

7. Kupisiewicz Cz., Podstawy dydaktyki ogólnej, Warszawa 1998

8. Kutyłowska G., Ekologia w przedszkolu, Program edukacji ekologicznej ze scenariuszami zajęć, Warszawa 1996

9. Okoń W., Nowy słownik pedagogiczny, Warszawa 2001

10. Wojnarowska B., Promocja zdrowia, Warszawa 1994

11. Praca zbiorowa, Przedszkolak ekologiem, WOM Katowice 1996

12.Czyste powietrze wokół nas. Program przedszkolnej edukacji antytytoniowej

———————————————————————————————

INNOWACJA PEDAGOGICZNA

Z ZAKRESU EDUKACJI GLOBALNEJ

SPACER

Z PLASTUSIEM PRZEZ ŚWIAT

Emilia Marcisz

  1. WSTĘP

Wychowując dziecko przedszkolne należy dostarczać mu doświadczeń i wiedzy, które pomogą zrozumieć i uporządkować świat. We współczesnym świecie szansą jest edukacja globalna, należy dostarczać dziecku edukacji i wychowania z uwzględnieniem wielokulturowości. Zwolennicy edukacji dla różnicy (edukacji wielokulturowej, edukacji dla tolerancji i akceptacji odmienności) pokazują, że istnieje wiele systemów rzeczywistości, możliwe są różne układy wartości, a doświadczenie wielokulturowości wzbogaca i pozwala dziecku lepiej rozumieć świat współczesny.

Niestety, badania pokazują, ze mitem jest przekonanie o naturalnej otwartości dziecka na innych łatwym akceptowaniu odmienności, dlatego też akceptacja „innych” jest osiągnięciem rozwojowym, wypracowanym przez dziecko, przy wsparciu tak ważnych dla niego dorosłych.

W obecnych czasach możemy z łatwością przemieszczać się z jednego końca świata w drugi. Podróżowanie stwarza okazję do poznawania innych kultur, stylu życia i przyrody. Stykamy się również ze zjawiskiem coraz to większej migracji ludzi, mieszania się ras, kultur, języków. Dotyka ono także naszych przedszkolaków – rodzice, wyjeżdżają za granicę za pracą lub wchodzą w związki różno kulturowe. Warto przybliżyć im odrębność, specyfikę poszczególnych krajów.

Twierdzę, że na poziomie wychowania przedszkolnego, budowanie prawdziwego obrazu świata musi zakładać pokazanie różnorodności kulturowej, ta zaś jest wyśmienitą okazją do uczenia się i uwypuklania własnej kultury.

  1. EDUKACJA GLOBALNA W WYCHOWANIU PRZEDSZKOLNYM

Chcąc zdefiniować edukację globalną, można powiedzieć, iż jest to część kształcenia obywatelskiego i wychowania, która rozszerza jego zakres przez uświadamianie istnienia zjawisk i współzależności łączących ludzi i miejsca. Jej celem jest przygotowanie odbiorców do stawiania czoła wyzwaniom dotyczących całej ludzkości. Przez współzależności należy rozumieć wzajemne powiązania i przenikanie systemów kulturowych, środowiskowych, ekonomicznych, społecznych, politycznych i technologicznych.

Po co właściwie edukacja ma być globalna? W dzisiejszym świecie każdy przedszkolak mający styczność z kreskówkami, książkami skierowanymi właśnie dla nich, wychowywany wśród ogólnodostępnych mediów, słuchający rozmów rodziców, posiada dość sporą wiedzę na temat świata. Jest ona jednak często wyrwana z kontekstu, lub wręcz nieprawdziwa. Wiedza ta najczęściej nie pozwala odczuć bliskości i współzależności z otaczającym światem. Zarówno dzieci jak i dorośli nie zdają sobie sprawy np. dlaczego tylu ludzi głoduje skoro produkowanych jest mnóstwo produktów żywieniowych, albo kto uszył nasze ubrania. Dlatego właśnie w tym miejscu pojawia się edukacja globalna, wychodząca naprzeciw tej niewiedzy, porządkująca nabytą już wiedzę, analizująca współzależności, stawiająca pytania, ucząca krytycznego myślenia, zachęcająca do działań na rzecz sprawiedliwości i zrównoważonego rozwoju.

Niniejsza innowacja pedagogiczna ma na celu zwrócenie szczególnej uwagi na edukację globalna już na etapie wychowania przedszkolnego oraz rozszerzenie treści edukacji globalnej zawartych w podstawie programowej wychowania przedszkolnego, tj m.in.:

1 pkt 6:

– Dziecko rozumie potrzebę poszanowania odmienności i autonomii drugiego człowieka;

3 pkt 1:

– Dziecko (…) komunikuje się w inny zrozumiały sposób, w tym m.in. z wykorzystaniem alternatywnych metod komunikacji lub języka migowego.

15 pkt 2:

– Dziecko zna swoje prawa i obowiązki. 

15 pkt 6:

– Dziecko wie, że wszyscy ludzie mają równe prawa

Podstawa programowa wychowania przedszkolnego również wśród celów wymienia m.in.: budowanie systemu wartości, w tym wychowywanie dzieci tak, żeby lepiej orientowały się w tym, co jest dobre, a co złe, oraz budowanie dziecięcej wiedzy o świecie społecznym, przyrodniczym i technicznym. 

Przyjmując, że edukacja globalna jest zarazem edukacją obywatelską i sposobem na wychowanie odpowiedzialnego, empatycznego i świadomego mieszkańca Ziemi, każdy nauczyciel może włączyć jej elementy do procesu wychowania i nauczania. Wystarczy tylko chcieć i wiedzieć, jak można to w prosty sposób zrobić.

  1. CELE EDUKACYJNE PROGRAMU INNOWACYJNEGO

Prawidłowe funkcjonowanie w społeczeństwie będące mieszaniną ras i kultur, warunkuje ukształtowanie odpowiedniej osobowości dzieci, ich postaw oraz systemu wartości. To właśnie w najmłodszym pokoleniu tkwi nadzieja na międzynarodowe „porozumienie”.

Dlatego też, nadrzędnym celem innowacji pedagogicznej „Spacer z Plastusiem przez świat” jest przedstawienie różnorodności kulturowej świata, budowanie wśród dzieci postawy tolerancji i otwartości, wzrost zainteresowania otaczającą dzieci rzeczywistością wielokulturową, zwrócenie uwagi na fakt, że dzieci są ważnym ogniwem w każdej kulturze i w każdej społeczności.

W wyniku realizacji innowacji:

Dziecko poznaje: 
– Różnorodność zwyczajów panujących w różnych krajach na wybranych kontynentach. 
– Przyrodę i piękno krajobrazów różnych krajów świata

– Wygląd , zwyczaje i kulturę ludzi innych narodowości

– Gry, zabawy, język i muzykę charakterystyczną dla wybranych krajów świata niektórych kontynentów.

– Prawa dziecka

Dziecko potrafi:

– Nazwać wybrane kraje świata.

– Rozpoznać flagi omawianych krajów świata.
– Nazwać wybrane kontynenty i przedstawić ich odmienność środowiska naturalnego.

– Rozpoznać, wymienić charakterystyczne elementy, atrybuty poznanych kultur, krajów

– Podać podstawowe podobieństwa i różnice w wyglądzie ludzi różnych ras

W zakresie wychowania:

– Dziecko nawiązuje kontakty i współdziała w grupie.

– Dziecko okazuje życzliwość innym.
– Dziecko szanuje własną i cudzą własność.

– Dziecko rozumie znaczenie i wartość pracy innych ludzi.

– Dziecko zna i przestrzega normy obowiązujące w życiu społeczności.

– Dziecko dostrzega konieczność dbania o estetykę sali, przedszkola i jego otoczenia.
– Dziecko uczy się poszanowania oraz akceptacji odmienności wyglądu, sposobu

poruszania się i mówienia koleżanek i kolegów.

– Dziecko szanuje odrębność ludzi innych narodów i ras, również osób niepełnosprawnych

  1. STRUKTURA PROGRAMU INNOWACYJNEGO

Innowacja pedagogiczna ,,Spacer z Plastusiem przez świat” nie uwzględnia podziału na grupy wiekowe. Ma charakter otwarty, można go modyfikować w zależności od potrzeb, zainteresowań i możliwości dzieci. Bardzo ważna jest indywidualizacja procesu nauczania. 

Innowacja pedagogiczna „Spacer z Plastusiem przez świat” obejmuje swym zakresem następujące treści:

  1. ROZBUDZANIE U DZIECI ZAINTERESOWANIA ŚWIATEM

a) Kształtowanie wiadomości i umiejętności związanych z kontynentami

Dziecko:

– interesuje się otaczającym światem,

– zapoznaje się z globusem, rozpoznaje w jaki sposób zaznaczone są lądy i wody.

– twórczo uczestniczy w zajęciach tematycznych

– wyszukuje informacji, zdjęć w czasopismach na temat omawianego kontynentu.

– wykonuje prace plastyczne, albumy, plakaty przedstawiające przyrodę i życie na różnych kontynentach.

– zna podstawowe różnice między kontynentami

– zna klimat i warunki atmosferyczne panujące na danym kontynencie.

– układa i rozwiązuje zagadki słowne i pantomimiczne związane z danym kontynentem

– Dzieci wskazują na globusie poznane kontynenty.

  1. Europa
  2. Afryka
  3. Ameryka Północna
  4. Ameryka Południowa
  5. Azja 
  6. Antarktyda

– podejmuje dowolną działalność zabawową związaną z poznanym kontynentem: układa puzzle, koloruje obrazki, itp.

– tworzy wielką mapę świata, z zaznaczonymi kontynentami i miejscami „podróży”

b) Rozbudzanie zainteresowania dzieci innymi krajami

Dziecko:

– poznaje nazwy wybranych krajów świata, potrafią je nazwać.

– wie i potrafi wskazać, na którym kontynencie znajduje się dany kraj.

– zapoznaje się z mapą wybranych państw, wskazywanie ich na mapie.

– wytycza na mapie trasy podróży.

– aktywnie ogląda atlasy, albumy, ilustracje przedstawiające wybrane kraje świata.

– wspólnie z nauczycielem wyszukuje informacji, ciekawostek na temat omawianych krajów.

– tworzy dekoracje na temat poznawanego kraju.

– bierze udział w cyklu zajęć poświęconych wybranym krajom świata, m.in.: Meksyk, Chiny, itp.

c) Zapoznanie z kulturą innych krajów

Dziecko:

– słucha bajek różnych narodów.
– słucha piosenek o różnych krajach i w różnych językach.

– uczy się prostych piosenek, wierszyków, wyliczanek w językach poznawanych krajów

– naśladuje proste układy taneczne z różnych stron świata

– zna rekwizyty charakterystyczne dla danych krajów

– rozpoznaje i odpowiednio dopasowuje rodzaje mieszkań

– poznanie życia i zwyczajów Indian, Azjatów, Europejczyków, Eskimosów, Afrykańczyków, Meksykan, itd

– poznanie cech charakterystycznych wybranych środowisk

– gra na instrumentach

– bierze udział w zajęciach kulinarnych

– usprawnia korzystanie ze zmysłu smaku, węchu, dotyku

– usprawnia motorykę małą ucząc się jedzenia pałeczkami

– używa zwrotów grzecznościowych w języku wybranych państw

– bierze udział zajęciach tematycznych związanych z danym krajem.
– tworzy prace plastyczne z uwzględnieniem charakterystycznych elementów wybranych państw.
– bierze udział w quizie „Przedszkolaki znają świat”.
– bierze udział w konkursie plastycznym „Cuda świata”.

– bierze udział w pokazie mody światowej

– bierze udział w Święcie Holi – Festiwalu Kolorów.

d) Kształtowanie wiadomości oraz właściwych postaw dotyczących przyrody i jej stanu na świecie

Dziecko:

– docenia zasoby przyrodnicze

– ma świadomość przynależności do ekosystemu Ziemi

– zna i potrafi wymienić roślinność charakterystyczną dla danych regionów świata

– zna i potrafi wymienić charakterystyczne zwierzęta żyjące w poznawanych krajach

– ma poczucie odpowiedzialności za niektóre zjawiska występujące na planecie

– rozumie zależności między działaniami ludzi i ich skutkami dla przyrody i innych ludzi

– doskonali umiejętność myślenia przyczynowo – skutkowego  oraz umiejętność wnioskowania i przewidywania następstw i konsekwencji pewnych działań i zjawisk

– rozumie znaczenia wody dla  ludzi, zwierząt i roślin, oraz zrozumienie potrzeby jej szanowania

– ma świadomość, dlaczego należy dbać o czystość wody w rzekach, jeziorach itp.; dostrzega skutki oraz przyczyny niszczenia przyrody

– nabywa wiadomości i umiejętności dotyczących racjonalnego gospodarowania wodą oraz innymi „bogactwami” Ziemi

– poznaje i nazywa różne zjawiska atmosferyczne występujące na Ziemi

  1. BUDOWANIE PRAWIDŁOWYCH RELACJI MIĘDZYLUDZKICH

a) Kształtowanie wiadomości na temat ludzi innych narodowości i ras

Dziecko:

– rozpoznaje ludzi różnych ras i narodowości

– osłuchuje się z nazwami: Europejczyk, Azjata, Afrykańczyk, Eskimos, Indianin,

– potrafi wskazać różnice w wyglądzie ludzi odmiennych ras i narodowości

– zna części garderoby charakterystyczne dla ludzi danej narodowości

– wie jakie są główne zajęcia ludzi innych narodowości

b) Kształtowanie odpowiedniego stosunku dzieci do ludzi odmiennych narodowości i ras

Dziecko:

– rozumie odmienność innych

– jest otwarte na innych ludzi

– odnosi się z szacunkiem i życzliwością do ludzi z innych stron świata

– doskonali umiejętność nawiązania i utrzymywania kontaktów z innymi dziećmi, przedstawicielami innych narodowości

– ma poczucie tolerancji wobec ludzi odmiennych ras i kultur

– ma poczucie akceptacji wobec siebie i innych

– rozumie i szanuje odmienne poglądy i sposoby życia

– buduje więzi między rówieśnikami, utrwala ciepłe i przyjacielskie relacje

– ma świadomości dyskryminacji i stara się jej przeciwdziałać

  1. WZMACNIANIE POCZUCIA PRZYNALEŻNOŚCI DO SPOŁECZNOŚCI – PRAWA DZIECKA

a) Dziecko członkiem grupy:

– czuje się akceptowane

– czuje się w grupie bezpieczne,

– wie, gdzie w przedszkolu znajduje się Kodeks Praw Dziecka

– tworzy wspólny Kodeks Grupy

– potrafi współpracować z innymi

– przestrzega reguł, zasad i norm obowiązujących w społeczności dziecięcej tj.: w zabawie, sytuacjach zadaniowych,

b) Dziecko obywatelem świata:

– ma świadomość istnienia praw człowieka, swoich praw – praw dziecka,

– zna prawa dziecka,

– szanuje prawa innych,

– rozumie, konsekwencje swoich czynów

– staje się otwarte na prawa innych,

– potrafi rozpoznawać i nazwać swoje uczucia oraz uczucia innych

– jest wrażliwe na potrzeby innych- ma świadomość, że wszyscy mają równe prawa,

– aktywnie broni swoich praw, staje w obronie praw innych,

– respektuje prawa innych,

– rozumie, że oprócz praw ma również obowiązki,

– potrafi w sposób pokojowy rozwiązywać problemy,

– uczestniczy w obchodach Dnia Praw Dziecka

Szczególną wagę należy przykładać do kształtowania u dzieci umiejętności i właściwych postaw i wartości, niż jedynie na przekazywaniu wiedzy. Istotna jest również forma edukacji globalnej, czyli nie tylko to czego uczymy, ale jak. Z uwagi na to iż, podstawową formą aktywności dziecka jest zabawa, wszelkie działania z zakresu edukacji globalnej będą realizowane w formie zabawowej, najbardziej przystępnej dziecku.

  1. REALIZACJA PROGRAMU INNOWACYJNEGO

Zakłada się realizację innowacji pedagogicznej „Spacer z Plastusiem przez świat” poprzez:

– co miesięczną organizację dnia tematycznego (np. „Dzień Chiński”, Dzień Meksykański”, „Dzień Hawajski”, „Dzień Hiszpański”,itp.”

– wyposażenie każdego dziecka w jego własny „paszport”, do którego będą one wklejać znaczki z poznawanych różnych zakątków świata

– organizację zabaw wielokulturowych, wystaw, dekoracji, kącików tematycznych

– w miarę możliwości zapraszanie ciekawych osób związanych z danym krajem

– prezentację rozmaitych stylów jedzenia, muzyki, tańca, czy teatru

– organizację spotkań nauczycieli, rodziców na zajęciach edukacyjnych poświęconych wielokulturowości, edukacji globalnej.

– ogłoszenie konkursu plastycznego „Mali podróżnicy”

– organizacja Święta Holi – Festiwalu Kolorów

– organizacja konkursu „Pokaz Mody Światowej” przy wspólnym udziale dzieci i rodziców

– obchodzenie Dnia Praw Dziecka

– organizacja przedstawienia międzynarodowego z okazji Dnia Babci i Dziadka

– wzbogacenie bazy pomocy dydaktycznych o stroje, instrumenty i inne rekwizyty związane z poznawanymi krajami

– coroczne podsumowanie programu innowacyjnego poprzez organizację „Międzynarodowego Dnia Dziecka”

  1. METODY I FORMY

Wiek przedszkolny to okres wzmożonej aktywności poznawczej, wyrażającej się silną potrzebą intelektualnych wrażeń, dużym napięciem emocjonalnym i potrzebą działania. Zadaniem wychowania przedszkolnego jest zatem stworzenie sytuacji, w których dziecko znalazłoby zaspokojeni tych potrzeb.

 Dobór metod zależy od indywidualnych możliwości dzieci oraz od tego, jakie umiejętności zaplanowaliśmy kształcić w danej chwili. Zatem najlepszymi metodami są te, które aktywizują i motywują dziecko oraz umożliwiają praktyczne zastosowanie zdobytej wiedzy. Zarówno wszystkie metody, jak i techniki służą wspomaganiu wszechstronnego rozwoju dziecka rozbudzając jego aktywność twórczą, zapewniając pozytywną motywację do podejmowania zadań, a tym samym rozwijając wiarę we własne siły i możliwości.

Zapewniając dzieciom osiąganie systematycznych postępów i sukcesów, radzenia sobie z trudnościami, stwarzając wszystkim dzieciom szansę rozwoju na miarę ich możliwości, stosowane będą różnorodne metody pracy, z przewagą aktywnego i praktycznego działania dzieci, możliwości samodzielnego doświadczania.

Stosowanymi metodami będą:

Z grupy metod czynnych:

– Metoda ćwiczeń 

– Metodę zadań stawianych dziecku 

– Metodę kierowania własną działalnością dziecka

– Metodę samodzielnych doświadczeń 

Z grupy metod słownych:

– Metoda żywego słowa 

– Instrukcje i objaśnienia 

– Sposoby społecznego porozumienia 

– Opowiadania, rozmowy, zagadki 

Z grupy metod percepcyjnych:

– Metodę osobistego przykładu nauczyciela

– Metodę pokazu i obserwacji 

– Metodę uprzystępniania sztuki

Z grupy metod aktywizujących m.in.:

– Drama

– Burza mózgów

– Za i przeciw

– Gry dydaktyczne

Przedstawione metody znajdą zastosowanie w takich formach pracy jak:

– spacery,

– zajęcia planowane, dni tematyczne

– sytuacje okolicznościowe
– zabawy i gry dydaktyczne

– prezentacje multimedialne, filmy edukacyjne

– zajęcia kulinarne, taneczne

– swobodna, spontaniczna działalność dzieci

– eksperymenty i doświadczenia

– zabawy z elementami dramy

– spotkania i uroczystości

– działalność plastyczna

  1. SPOSOBY EWALUACJI

W czasie realizacji treści i zadań edukacji globalnej planowana jest ewaluacja podjętych działań.

Służyć temu będą:

– konkurs ewaluacyjny

– arkusz samooceny nauczyciela

– arkusz zbiorczy do analizy osiągnięć dzieci

– arkusz rozmowy z dzieckiem

– ankieta dla rodziców

– artykuły do publikacji

– coroczne podsumowanie z realizacji innowacji

  1. PODSUMOWANIE

Każde dziecko rodzi się wszechstronnie uzdolnione, z pełną możliwością rozwoju we wszystkich kierunkach, potencjalną inteligencją, zadatkami na rozwijanie twórczości, oraz dużym talentem społecznym. Trzeba, zatem stworzyć mu możliwość maksymalnego rozwoju. To my dorośli, rodzice i nauczyciele powinniśmy odgrywać znaczną rolę w zapewnieniu im pełnej samorealizacji. Pomagając dziecku w drodze do wspaniałej przyszłości wzbogacamy nie tylko świat dziecka, ale także swój własny.

Podsumowując, wszelkie działania podejmowane w ramach tej innowacji mają na celu ukształtowanie odpowiedzialnego obywatela świata. Dlatego tak ważne jest podejmowanie działań edukacyjnych na rzecz wrażliwości kulturowej, zrównoważonego rozwoju, współpracy w zakresie rozwoju, działań na rzecz pokoju i poszanowania praw człowieka (tych wszystkich obszarów, które obejmuje edukacja globalna) już na poziomie przedszkola. Ważne jest, aby były one prowadzone przez świadomych, kompetentnych, wrażliwych wychowawców i świadome, kompetentne i wrażliwe wychowawczynie – ludzi ważnych dla małego człowieka, spędzającego w przedszkolu większość swojego dnia.

Trzeba zadbać, by edukację tę prowadzić, wykorzystując materiały edukacyjne dobrej jakości i o wysokiej wartości etycznej; by używać zabawek, narzędzi i instrumentów poszerzających widzenie świata. Ważne w końcu, dla zwiększenia trwałości rezultatów i skuteczności edukacji, aby działania te skierowane były nie tylko do dzieci, ale aby włączały ich rodziny i uwzględniały aktywizację społeczności lokalnej

Innowacja pedagogiczna „Spacer z Plastusiem przez świat”, będzie realizowana od 1 września 2016r. do 31 maja 2019r.

  1. BIBLIOGRAFIA
  1. Barbara Weigl, Dylematy edukacji wielokulturowej dziecka przedszkolnego.
  2. Białek, K. (2008) Raj – Trzy podróże w tym świecie. W: Turek, I., Metera, M., Witkowski, J. (red) Patrz i Zmieniaj. Centrum Edukacji Obywatelskiej: Warszawa
  3. Rau K. Ziętkiewicz E., Jak aktywizować uczniów Poznań
  4. Dudzikowa M., Wychowanie przez aktywne uczestnictwo Wa-wa 1987.
  5. Gloton R., Cero C., Twórcza aktywność dziecka Wa-wa 1985.
  6. Przegląd metod aktywizujących rozwój dziecka w wieku przedszkolnym / Ewa Zielińska // Bliżej Przedszkola. – 2013, nr 2, s. 16-18
  7. Zróbmy to wspólnie, czyli aktywne metody pracy / Bożena Dittfeld // Wychowanie w Przedszkolu. – 2008, nr 8, s. 42-44
  8. http://www.globalna.edu.pl/
  9. http://www.eduglob.silesius.org.pl/